Node.js vs PHP w backendzie: co wybrać?

Każda strona internetowa i aplikacja webowa opiera się na stosie technologicznym złożonym z kilku warstw, w tym backendu i frontendu. O ile frontend to wszystko, co użytkownik widzi i z czym wchodzi w interakcję (czyli interfejs: przyciski, panele, suwaki itd.), o tyle backend to zestaw mechanizmów działających pod maską projektu i niewidocznych dla użytkowników, takich jak aplikacje po stronie serwera i zapytania do bazy danych. PHP i Node.js to technologie wykorzystywane w tworzeniu backendu, mają więc kluczowe znaczenie dla szybkiego i wydajnego działania projektu. Nie ma znaczenia, jak dobrze zaprojektowany i responsywny jest interfejs Twojego projektu, jeśli reszta doświadczenia użytkownika jest ociężała i pełna błędów przez źle zbudowany backend. 

Doświadczeni programiści backendu i kierownicy projektów doskonale wiedzą, jak wypadają Node.js i PHP w porównaniu oraz jakie mają mocne i słabe strony, ale jeśli dopiero zaczynasz przygodę z backendem, przeczytaj ten artykuł, by poznać temat. Przeprowadzimy Cię przez porównanie funkcji tych technologii i pomożemy podjąć własną decyzję w dylemacie Node.js vs PHP.

Czym jest PHP?

PHP to jeden z najpopularniejszych języków skryptowych backendu, wydany po raz pierwszy w 1994 roku; skrót oznaczał wtedy Personal Home Page, a dziś rozwijany jest jako Hypertext Preprocessor. To język programowania o otwartym kodzie źródłowym, wykorzystywany w WordPressie, najpopularniejszym systemie zarządzania treścią, oraz w innych znanych CMS-ach (m.in. Drupal, Shopify, Joomla, WooCommerce), więc lwia część wszystkich stron internetowych, w tym Facebook czy Wikipedia, powstaje z użyciem różnych frameworków PHP. 

Jeśli chodzi o cechy techniczne, PHP jest synchroniczny i korzysta z wielowątkowego, blokującego przetwarzania I/O (wejścia/wyjścia). Kod PHP wykonywany jest po stronie serwera przez interpretery, takie jak Zend Engine współpracujący z serwerami Apache lub Nginx. W tym modelu strona kliencka czeka na wyniki wykonywanego skryptu, nie mając dostępu do kodu źródłowego, a kolejne linie kodu nie są wykonywane, dopóki nie zostanie zwrócony poprzedni wynik. Kod PHP można osadzić w znacznikach HTML lub HTML5, co czyni PHP bardzo elastycznym. Język sprawnie łączy się z bazami SQL, takimi jak MySQL, MariaDB czy PostgreSQL. 

Czym jest Node.js?

Od 2009 roku Node.js jest środowiskiem uruchomieniowym o otwartym kodzie źródłowym, które umożliwia korzystanie z aplikacji JavaScript po stronie serwera. Wcześniej JavaScript był wyłącznie zwierzęciem frontendowym, stworzonym do działania w przeglądarce, i nigdy nie wchodził w obszar zastosowań PHP. Node.js odwrócił sytuację: napędzany silnikiem V8 od Google umożliwił programowanie asynchroniczne w JavaScripcie, co było rewolucyjną zmianą i podniosło JS do poziomu bardziej zaawansowanych języków programowania, takich jak Python. 

Poza asynchronicznym, nieblokującym I/O Node.js oferuje model sterowany zdarzeniami i rozbudowane wbudowane biblioteki, dzięki którym można prowadzić interaktywne sesje komunikacji klient/serwer przez WebSockets. Logika Node.js wspiera mikroserwisy, kolejki zdarzeń i zadania. W przeciwieństwie do PHP Node.js wysyła zadanie do systemu plików komputera i jest natychmiast gotowy do obsługi kolejnego żądania, nie czekając na zwrócenie poprzednich wyników -- działa więc szybciej, bo z operacji znika czas oczekiwania. 

Warto też wspomnieć, że Node.js znakomicie obsługuje JSON (Javascript Object Notation), specjalny format przechowywania danych. JSON przydaje się przy przesyłaniu danych z serwera na stronę i pozwala korzystać z baz NoSQL. Node.js jest już używany przez Microsoft, LinkedIn i PayPal.

PHP vs. Node.js: dlaczego warto je porównywać?

Pod wieloma względami bardzo się różnią: PHP jest samodzielnym językiem programowania, a Node.js środowiskiem uruchomieniowym dla JavaScriptu. Mają jednak też wiele wspólnego: obie technologie z powodzeniem stosuje się w tworzeniu backendu w wielu projektach webowych i aplikacjach. Funkcjonalność obu można ulepszać i rozszerzać, podłączając dodatkowe biblioteki, frameworki i API. Wybór między nimi bywa bardzo trudny i może mocno wpłynąć na cały proces wytwarzania (w tym na koszty, czas i skład zespołu). 

Gdy zaczyna się dyskusja, część programistów backendu potrafi wymienić kilkanaście powodów, dla których wybrali PHP zamiast Node.js: na przykład dlatego, że łatwiej się w nim pisze i pracuje oraz że stoi za nim duża i doświadczona społeczność, więc gotowe i trafne rozwiązanie znajdą nawet w bardzo specyficznych sytuacjach. Z drugiej strony Node.js uchodzi za mocniejszy, o szerszym zakresie zastosowań i większej wydajności. 

Poniżej znajdziesz ich szczegółowe porównanie.  

Porównanie PHP i Node.js: które rozwiązanie backendowe jest najlepsze w 2022 roku?

PHP vs. Node.js: szybkość pisania kodu

A co z łatwością i szybkością pisania kodu? Dla wielu programistów kodowanie w PHP jest szybsze, bo język jest prostszy w użyciu. Wprawny programista PHP potrafi pisać w PHP znacznie szybciej niż w Node.js, bo nie trzeba korzystać z kompilatorów ani konwerterów. Język pozwala łatwo połączyć się z bazą SQL bez ograniczeń hostingowych. Jest jednak coś za coś: programy w PHP nie działają aż tak sprawnie.

W przypadku Node.js wdrażanie aplikacji i frameworków jest bardziej złożonym zadaniem, ale kod napisany w środowisku Node.js wykonuje się szybko i płynnie, bo utrzymuje niskie obciążenie serwera. Node.js pozwala utrzymać dwukierunkowe połączenie strony ze swobodną wymianą danych i uzyskać dostęp do callbacków, co oszczędza czas przy pracy z wieloma różnymi wątkami. 

Podsumowanie: kodowanie w PHP bywa dobrym wyborem, gdy potrzebujesz szybkiego rozwiązania. Jeśli jednak zależy Ci na wydajniejszym, bardziej złożonym i trwałym efekcie, postaw na Node.js i zainwestuj więcej czasu w pisanie oraz kompilowanie kodu. 

Node.js vs. PHP: wydajność

Jak wspomnieliśmy, te technologie inaczej podchodzą do obsługi żądań: PHP wykonuje kod wolniej i synchronicznie, co oznacza, że każdy moduł czy funkcja przetwarzane są w kolejności określonej w kodzie. Jeśli jedno zapytanie nie zostanie wykonane, kolejne nie ruszy, dopóki poprzednie się nie zakończy. 

Proces otwierania pliku w PHP wygląda tak:

1. PHP wysyła zapytanie do systemu plików komputera.
2. Czeka, aż system plików otworzy i odczyta żądany plik.
3. Zwraca treść do klienta.
4. Przechodzi do kolejnego żądania/linii kodu.

Dzięki mocy silnika V8, komunikacji z serwerem w czasie rzeczywistym i wykonaniu asynchronicznemu (niezależnemu od kolejności) Node.js może pochwalić się znakomitą wydajnością i wyraźnie wyprzedza PHP. 

Tak Node.js równolegle obsługuje żądanie pliku:

1. Node.js wysyła zapytanie do systemu plików komputera.
2. Przechodzi do kolejnego żądania, nie czekając na poprzednie.
3. Gdy system plików otworzy i odczyta żądany plik, serwer odsyła treść do klienta.

Podsumowanie: czy Node.js jest szybszy od PHP? Ze względu na wolniejszy proces ładowania w PHP to Node.js wygrywa pod względem wydajności i szybkości wykonania kodu. Eliminuje czas oczekiwania i znacznie sprawniej dostarcza dane w czasie rzeczywistym, co pozwala używać Node.js w projektach o dużym obciążeniu. 

Node.js vs. PHP: rozszerzalność

PHP można łączyć z HTML-em, dlatego jest integralną częścią wielu silników zarządzania treścią, takich jak WordPress czy Drupal, co czyni proces wytwarzania łatwiejszym i tańszym. 

PHP możesz też rozszerzyć o technologie stosu LAMP i oprogramowanie serwerowe, takie jak MySQL, PostgreSQL, mSQL, MS-SQL, SQLite, PostgreSQL, a także o nierelacyjne bazy danych, jak ElasticSearch, Redis i MongoDB. Poza tym PHP współpracuje z niezliczonymi rozszerzeniami i bibliotekami. Wymaga korzystania z menedżerów pakietów, takich jak PEAR - uporządkowana biblioteka otwartoźródłowych programów PHP, dzięki której skrypty i polecenia są dostępne z dowolnego miejsca w wierszu poleceń - oraz Composer, narzędzie do zarządzania zależnościami w PHP.

JavaScript, czyli język programowania stojący za Node.js, ma jeszcze większe możliwości rozszerzania funkcjonalności, bo można go łączyć z HTML-em, XML-em i Ajaxem. Dostępne są dziesiątki potężnych frameworków i narzędzi JavaScriptowych, a Node.js jest najpopularniejszym frameworkiem po stronie serwera. Node.js ma wbudowanego menedżera pakietów o nazwie NPM (Node Package Manager) - największy katalog oprogramowania na świecie (650 000 darmowych paczek kodu). 

Podsumowanie: w sumie JavaScript (a więc i Node.js) ma większy potencjał rozszerzalności.

Node.js vs. PHP: funkcjonalność 

PHP to czysto backendowy język programowania, więc obszar jego zastosowań jest dość ograniczony. Technicznie należy do stosu LAMP, czyli Linux, Apache, MySQL i PHP/Perl/Python. Aby zaprojektować, zbudować, przetestować i utrzymać w pełni funkcjonalny projekt webowy, programista musi więc dobrze radzić sobie z konfiguracją różnych systemów oraz z HTML-em i CSS-em (albo trzeba zatrudnić zespół różnych specjalistów, którzy pokryją wszystkie te obszary). Konieczność obsługi wielu systemów poważnie komplikuje naukę. Mimo tych problemów PHP dynamicznie się rozwija, a jego twórcy regularnie proponują nowe rzeczy i pomysły na ulepszanie jego cech i funkcjonalności.  

Czy Node.js jest lepszy od PHP? Ma przynajmniej tę przewagę, że zbiera część kluczowych funkcji w jednym spójnym pakiecie, bez fragmentacji, więc możesz zbudować na nim całościowy model backendu (nadal potrzebujesz bazy danych, np. MySQL. Często używa się też reverse proxy, takiego jak Apache czy Nginx, oraz frameworka HTTP, np. Express.js). Co więcej, JavaScript jest językiem full-stack, czyli pozwala zbudować całą aplikację webową lub mobilną bez żadnej innej technologii niż JS.

Podsumowanie: wielu doświadczonych programistów uzna to za remis. Potężny system zarządzania pakietami (NPM) daje Node.js dodatkowe punkty za funkcjonalność, ale poza tym możliwości są dość podobne.

Node.js vs. PHP: popularność

Stron opartych na PHP jest znacznie więcej niż tych na Node.js: PHP napędza backend około 80% wszystkich stron na świecie, a około 40% z nich działa na opartym na PHP silniku WordPress. Jednocześnie popularność Node.js rośnie: w 2020 roku został najczęściej używanym frameworkiem programistycznym. Choć Node.js napędza zaledwie 1-2% stron, są wśród nich giganci, tacy jak Linkedin i Netflix. Pewne jest jedno: obecność Node.js będzie rosła ze względu na rzeczywistość „JavaScript jest wszędzie” -- JS od kilku lat z rzędu jest uznawany za najbardziej pożądany i wygodny język, podczas gdy programiści PHP cieszą się znacznie mniejszym popytem. 

Podsumowanie: PHP jest znacznie popularniejszy niż Node.js. 

Node.js vs. PHP: społeczność i ekosystem 

PHP jest na rynku od 1994 roku. Zdążył zbudować bardzo silną społeczność i oferuje nieskończone portfolio projektów. PHP ma ogromną bazę wiedzy: ponad milion pytań na samym StackOverflow i mnóstwo materiałów szkoleniowych, nie wspominając o rozległym repozytorium sprawnych rozwiązań opartych na PHP, takich jak WordPress, oraz o frameworkach ułatwiających pracę z PHP. Tak duże bogactwo zasobów wokół PHP pozwala skrócić czas i koszty wytwarzania oraz zwiększyć produktywność zespołu.

W przeciwieństwie do PHP Node.js jest dość młody, więc jego społeczność nie jest aż tak duża. Jednocześnie ta otwartoźródłowa społeczność jest pracowita, różnorodna i pełna entuzjazmu. Node.js wspiera też największa biblioteka, czyli NPM Registry - publiczny zbiór paczek otwartoźródłowych aplikacji i rozwiązań JavaScript, które pomagają poradzić sobie z najróżniejszymi sytuacjami, w tym z wyzwaniami backendowymi. Istnieje też fundacja opiekująca się rozwojem Node.js. 

Podsumowanie: PHP wygląda jak potężny Goliat, a Node.js jak ambitny Dawid. Walka jeszcze się nie skończyła!

Specjaliści: ile kosztuje zatrudnienie programisty PHP albo Node.js?

Pula programistów backendu znających Node.js jest duża: ponad 50% wszystkich programistów miało z nim pozytywne doświadczenia w 2020 roku, wskazując go jako najpopularniejszą technologię tworzenia stron. W USA programiści biegli w Node.js zarabiają mniej więcej od 70 do 100 tys. dolarów rocznie. Roczne wynagrodzenie ich kolegów w Europie mieści się w przedziale 25-95 tys. dolarów (niższe stawki są typowe dla Europy Wschodniej i krajów bałkańskich, które są najczęstszymi kierunkami outsourcingu). 

Programistów PHP ze Stanów Zjednoczonych można zatrudnić za roczne wynagrodzenie od 55 do 101 tys. USD, średnio ponad 80 tys. USD. Stawki są nieco niższe w Azji czy Europie, zwłaszcza w Europie Wschodniej, w tym na Ukrainie, w Rumunii i w Rosji. Jak wspomnieliśmy, PHP jest częścią stosu LAMP, więc możesz rozważyć zatrudnienie programisty full-stack: ich pensje sięgają nawet 150 tys. USD, a średnio wynoszą około 96 tys. USD w USA. 

Podsumowanie: najprawdopodobniej, jeśli szukasz programistów PHP albo inżynierów Node.js, nie zabraknie Ci kandydatów, ale upewnij się, że Twój budżet pozwoli wygrać specjalistę w licytacji wynagrodzeń. 

PHP czy Node.js: koszt wytworzenia

Krótko mówiąc: im mniejszy zespół, tym niższe koszty! Gdy budujesz projekt wyłącznie w JavaScripcie (Node.js), używanym w całym projekcie łącznie z backendem, nie potrzebujesz dodatkowych programistów - poradzi sobie jeden full-stack developer JS. Przy pracy na PHP możesz potrzebować więcej specjalistów (albo bardzo sprawnego full-stacka, który ogarnie wszystko), by mieć pewność, że baza danych i inne ważne elementy backendu działają jak trzeba. 

Podsumowanie: realna cena projektu zależy przede wszystkim od Twoich potrzeb biznesowych, ilości kodu, który trzeba napisać, by je spełnić, oraz czasu, jaki wykwalifikowani programiści muszą poświęcić na Twój projekt. Ponieważ dostępnych jest wiele gotowych rozwiązań, projekt możesz zrealizować stosunkowo szybko i w przystępnej cenie, zwłaszcza jeśli nie zatrudniasz programistów samodzielnie, tylko szukasz outsourcingu wytwarzania oprogramowania.    

Zalety i wady obu technologii

Mocne strony PHP: 

• Wspierany przez zdecydowaną większość usług hostingowych. 
• Działa na niemal każdym serwerze i każdej platformie. 
• Schludna składnia / mniej linii kodu. 
• Obsługuje niezliczone biblioteki, frameworki i CMS-y.
• Łatwy do nauki i szybki, jeśli chodzi o tempo pisania kodu.
• Łatwość konfiguracji procesu i środowiska wytwarzania.
• W przeciwieństwie do Node.js nie wymaga serwera wirtualnego z dostępem SSH.
• Jeden z najpopularniejszych, najbardziej stabilnych i najlepiej dopracowanych języków backendowych.
• Sprawdzony przez większość stron, które z powodzeniem zbudowano w PHP (80% wszystkich).
• Najczęściej używany na świecie silnik zarządzania treścią, WordPress, korzysta z PHP.
• Silna społeczność programistów, którzy rozwijają język, materiały szkoleniowe i oprogramowanie pomocnicze. 
• Długa historia sukcesów - od 1994 roku i wciąż trwa.

Ograniczenia PHP:

• Działa wolniej, bo pracuje w trybie linia po linii i uruchamia kolejną funkcję dopiero po zakończeniu poprzedniej (są jednak rozwiązania, które pomagają sobie z tym poradzić i zmaksymalizować wydajność PHP). 
• Nastawiony na sieć: działa tylko w backendowej części strony.
• Nie radzi sobie z dużą liczbą aplikacji. 
• Niedoskonały w debugowaniu: nawet z wbudowanymi narzędziami do podświetlania błędów większość programistów PHP przyznaje, że PHP nie jest wydajny w znajdowaniu, filtrowaniu i obsłudze błędów w kodzie.

Mocne strony Node.js:

• Potrafi przetwarzać wiele zdarzeń i funkcji równolegle.
• Pozwala nawiązać połączenie klient-serwer w czasie rzeczywistym.
• Zwinność: świetny do tworzenia dowolnych rozwiązań na zamówienie.  
• Używa JavaScriptu, więc jeden język obsługuje całą aplikację, łącznie z frontendem i backendem, co ułatwia pracę z kodem.
• Wywołania usług są znacznie lżejsze niż w PHP.
• Prostota pracy z JSON-em.
• Skalowalność: dzięki architekturze mikroserwisów (lub konteneryzacji) skalowanie systemu jest proste.

Ograniczenia Node.js:

• Nie nadaje się do obsługi większych plików.
• Stosunkowo nowy: mniej materiałów wsparcia i mniejsza społeczność.
• Nieefektywny przy aplikacjach webowych renderujących zaawansowaną grafikę i mocno obciążających CPU.
• Brak wsparcia w systemach zarządzania treścią.
• Napędza tylko około 1% wszystkich stron.

Do czego nadaje się PHP?

Ponieważ PHP zaprojektowano jako język w pełni backendowy, dobrze integruje się z HTML-em, scentralizowanymi serwerami i bazami danych i będzie najlepszym wyborem dla projektów na stosie LAMP, obejmującym Linuksa, Apache i MySQL. PHP to z pewnością właściwe narzędzie, gdy pracujesz z CMS-em takim jak WordPress czy Joomla (w tych systemach projekt webowy postawisz w bardzo krótkim czasie). Na przykład warto postawić na PHP, jeśli planujesz marketplace e-commerce, platformę do e-mail marketingu, serwis contentowy albo blog osobisty lub firmowy. Najpopularniejsze projekty w PHP - Wikipedia, Yahoo, MailChimp, Flickr i Tumblr - pokazują, jakie ogromne efekty można osiągnąć, łącząc scentralizowany serwer z PHP. 

Do czego nadaje się Node.js?

Node.js sprawdza się wyjątkowo dobrze przy dynamicznych aplikacjach jednostronicowych, które działają w czasie rzeczywistym i intensywnie korzystają z danych, w tym z sesjami rozproszonymi na wiele urządzeń: komunikatorach (Slack), serwisach streamingowych (Netflix), aplikacjach fintech (PayPal), edukacji online (Coursera), sieciach społecznościowych (Twitter), grach, czatach na żywo, narzędziach do zarządzania projektami (Asana, Trello), urządzeniach i aplikacjach IoT przetwarzających dużo danych itd.

Jeśli chcesz dokładniej sprawdzić, jak wypadają obie technologie, znajdziesz różne techniczne benchmarki PHP vs. Node.js w sieci. Jest też więcej porównań Node.js z alternatywami, a poniżej znajdziesz szczegółową tabelę porównawczą funkcji PHP i Node.js: 

Słowo na koniec: 

Zbudowanie wielofunkcyjnej strony w PHP albo Node.js wymaga doświadczonych programistów backendu i kierowników projektów. Jednocześnie proste projekty jedna osoba może zrealizować w krótkim czasie lub od ręki (na przykład blog osobisty na WordPressie czy Wix). Pamiętaj, że czasem PHP i Node.js nie są jedynymi dostępnymi ani zalecanymi opcjami. 

Jeśli nie masz pewności, który system lepiej odpowiada Twoim potrzebom, skontaktuj się z nami w sprawie konsultacji - nasi profesjonalni konsultanci wezmą pod uwagę specyfikę Twojego biznesu i branży oraz przygotują kompletny plan wytworzenia i zewnętrzny zespół, który zbuduje i utrzyma Twój projekt w rozsądnej cenie.