Patrząc na architekturę dowolnej aplikacji webowej, łatwo wyróżnić dwa główne obszary: front-end i backend. Mówiąc prosto, front-end to wszystko, co użytkownik widzi na Twojej stronie: teksty, obrazy czy widgety, z których ma korzystać. Backend z kolei nie jest dla klienta bezpośrednio widoczny, ale wciąż ma znaczenie dla doświadczenia użytkownika. Obejmuje wszystko, co dotyczy baz danych i innych operacji po stronie serwera, dzięki którym aplikacja w ogóle działa, a użytkownicy mogą wymieniać z Tobą dane.
Z powodu tego podziału zespoły programistyczne często dzielą się na dwie osobne grupy: programistów front-end i programistów back-end.
Skoro odpowiedzieliśmy już na pytania, czym jest backend i czym jest front-end, pojawia się kolejne: kim jest programista full-stack?
Kim jest programista full-stack?
Odpowiedź jest prosta: programista full-stack to osoba doświadczona zarówno we front-endzie, jak i w backendzie. Może nie być w tych obszarach takim ekspertem jak programiści poświęcający czas wyłącznie jednej stronie, ale wciąż poradzi sobie z większością problemów, jakie mogą Cię spotkać po stronie użytkownika lub serwera.
Kiedy więc warto zatrudnić programistę full-stack?
- Gdy dopiero zakładasz firmę (czyli musisz ciąć koszty) i chcesz, by ktoś zaczął pracę zarówno nad front-endem, jak i backendem Twojej aplikacji. Zwykle firmy zatrudniają programistów full-stack do czasu, aż będzie je stać na dwa osobne zespoły.
- Gdy masz już ugruntowaną firmę z osobnymi programistami backend i front-end, ale potrzebujesz osoby wspierającej, która zajmie się bieżącymi problemami w obu obszarach.
- Gdy potrzebujesz team leada lub menedżera dla większego zespołu programistycznego.
- Gdy masz w planach prosty produkt (albo produkt poboczny wobec głównego). Małe aplikacje i strony zwykle może zbudować i utrzymywać jedna osoba z bardziej podstawową wiedzą.
Czym zajmuje się programista full-stack w projekcie?
Kiedy zatrudniasz programistę full-stack do nowego startupu, jego zadaniem będzie, dosłownie, zajęcie się wszystkim, co dotyczy tworzenia aplikacji webowej. Obejmuje to rekomendację technologii, napisanie kodu od zera, konfigurację serwerów i baz danych, wypuszczenie produktu, jego utrzymanie i tak dalej.
Część startupów decyduje się jednak zlecić stworzenie pierwszej wersji produktu software house'owi, a dopiero potem zatrudnia programistę full-stack do pracy nad tym, co już powstało. W takim przypadku programiści full-stack muszą zapoznać się z aplikacją i utrzymywać zarówno jej backend, jak i front-end, czyli rozwiązywać bieżące problemy i dodawać funkcje zamawiane przez CEO, product ownera lub inne zespoły.
Jeśli w zespole jest co najmniej dwóch programistów full-stack, często jeden z nich z czasem skupia się bardziej na backendzie, a drugi przesuwa się w stronę front-endu. Nie oznacza to jednak, że porzucają obowiązki full-stackowca — wciąż mogą wskoczyć w drugi obszar, kiedy zajdzie taka potrzeba.
Jakich umiejętności wymaga się od programisty full-stack?
Zatrudniając programistę full-stack, szukaj następujących twardych kompetencji technicznych:
- Doświadczenie zarówno w backendzie, jak i front-endzie
Nawet jeśli kandydat deklaruje, że jest programistą full-stack, zapytaj wprost, czym zajmował się w każdej firmie, w której pracował. Zawodowe doświadczenie po obu stronach jest kluczowe przy rekrutacji full-stackowców.
- Znajomość wielu języków programowania
Popularny wybór dla front-endu: JavaScript (+ HTML i CSS).
Popularne wybory dla backendu: Ruby, Python, PHP.
Twój programista full-stack powinien mieć też doświadczenie w powszechnie używanych frameworkach i bibliotekach tych języków (np. Ruby on Rails, React, Angular).
- Podstawowe testowanie
Jeśli dopiero uruchamiasz startup i zatrudniasz programistów full-stack, prawdopodobnie nie masz jeszcze środków na własny zespół QA. Dlatego Twoi programiści powinni w razie potrzeby poradzić sobie z podstawowymi testami.
- Znajomość technologii serwerowych i baz danych
Przy zarządzaniu bazami danych zalecana jest znajomość MySQL, MongoDB lub Oracle.
Wśród serwerów popularnymi rozwiązaniami są Apache i Nginx.
- Znajomość dobrych praktyk projektowych
Programiści full-stack we wczesnych startupach pełnią w praktyce także rolę projektantów. Muszą więc rozumieć podstawy dobrego projektowania i przemyślanego UX.
Jakich kompetencji miękkich szukać, zatrudniając programistę full-stack?
Praca programisty full-stack wymaga zarówno samodzielności, jak i dobrej współpracy z zespołem. Zatrudniając full-stackowca do nowego startupu, siłą rzeczy powierzysz mu wiele różnych obowiązków — nie tylko samo kodowanie, ale też planowanie i prowadzenie projektu. Ostatecznie jednak taki programista musi też umieć pracować w zespole i ewentualnie koordynować pracę innych.
Biorąc to pod uwagę, dobry programista full-stack powinien mieć między innymi takie kompetencje miękkie:
- Kreatywność
Żeby Twój produkt był wyjątkowy.
- Znakomite zarządzanie czasem
Żeby wyważyć obowiązki przy pracy nad backendem i front-endem aplikacji.
- Umiejętności przywódcze
Żeby dobrze prowadzić i koordynować zespół, kiedy ten w końcu urośnie.
- Postawa badacza
Żeby śledzić wszystkie trendy w web developmencie i odróżniać to, co przydatne, od tego, co jedynie przereklamowane.
Najlepsze pytania rekrutacyjne dla programisty full-stack
Kiedy dokładnie przejrzysz już CV i portfolio kandydatów (szukaj programistów z doświadczeniem w podobnej branży i przy podobnym produkcie), przychodzi czas na rozmowę. Rekrutacja programisty full-stack jest nieco trudniejsza niż zatrudnianie bardziej wyspecjalizowanej osoby (np. wyłącznie front-endowca czy backendowca), zwłaszcza gdy dopiero zaczynasz biznes.
Jeśli to programista ma rekomendować technologię i na początku prowadzić produkt, typowa rozmowa techniczna może nie być zbyt użyteczna, bo technologii do omówienia byłoby po prostu za dużo. Mimo to warto poprosić doświadczonego programistę albo kierownika projektów IT o pomoc podczas rozmowy.
Oto pytania, które warto rozważyć w rozmowie z kandydatem na programistę full-stack:
- Jaką technologię poleciłbyś do naszego projektu? (zarówno dla backendu, jak i front-endu)
- Uważasz, że kod kolegi z zespołu mógłby być lepszy. Jak reagujesz? Co robisz?
- Co programista powinien uwzględnić pod kątem SEO, tworząc aplikację webową?
- Masz doświadczenie w zwinnym zarządzaniu projektami? Pracowałeś w Scrumie, Kanbanie albo z wdrożonym DevOps?
- Jaki duży błąd popełniłeś przy pisaniu kodu? Jak go naprawiłeś?
- Lubisz dyskutować z innymi programistami? Jakie społeczności online odwiedzasz? Bywasz na konferencjach albo meetupach? Występowałeś kiedyś jako prelegent? Prowadzisz bloga albo dzielisz się gdzieś opiniami o web developmencie?
- Jak dbasz o dotrzymywanie terminów i pamiętanie o bieżących obowiązkach?
- Jaki sposób komunikacji z innymi zespołami w firmie preferujesz?
- Wolisz pracować w startupie czy w korporacji? Dlaczego?
- Jaki projekt, przy którym dotąd pracowałeś, jest Twoim ulubionym? Dlaczego?
Zwiększ swoje szanse na sukces rynkowy
Nawet jeśli zatrudnisz programistę full-stack do obsługi front-endu i backendu, wciąż zostaną inne, mniej techniczne kwestie do rozwiązania. Twój produkt musi dobrze wyglądać i dobrze się z niego korzysta, żeby przyciągać nowych klientów, a to oznacza doświadczonego projektanta w zespole. Możesz też chcieć lepiej zrozumieć swoją grupę docelową dzięki danym — do tego potrzebujesz data scientistów. I wreszcie ktoś musi tym wszystkim zarządzać, na przykład kierownik projektu z doświadczeniem w IT.
Żeby zatrudnić tych i innych ekspertów w najefektywniejszy sposób, skontaktuj się z nami w Ideamotive. Prowadzimy wyjątkową sieć liderów i najlepszych specjalistów branży, gotowych pomóc kolejnym produktom w drodze do sukcesu. Napisz do nas już dziś, żeby dowiedzieć się więcej.
