Prototypowanie oprogramowania to proces szeroko stosowany przez firmy, które chcą dostarczyć produkt naprawdę odpowiadający na potrzeby rynku. Główna idea prototypowania polega na tym, by zbudować niekompletną wersję oprogramowania i ocenić jego konkretne funkcjonalności. „Niekompletna” może tu oznaczać wiele rzeczy: od samego szkicu projektu graficznego po prototyp z minimalną liczbą funkcji.
Jak jednak prototypowanie oprogramowania może pomóc Twojemu biznesowi i kogo potrzebujesz, żeby zbudować wysokiej jakości prototyp produktu? Przeczytaj nasz przewodnik i poznaj wszystkie tajniki udanego prototypowania.
Po co Ci prototypowanie oprogramowania?
Tak, prototypowanie oprogramowania to dodatkowy etap w rozwoju produktu, który może wydłużyć początkową fazę prac. Mimo to warto się na nie zdecydować. Wczesne badania nad prototypowaniem, opisane w artykułach takich jak Some Experience with Automated Aids to the Design of Large-Scale Reliable Software Boehma z 1989 roku, już wtedy dowiodły, że większość błędów w wytwarzaniu oprogramowania wynika ze źle ocenionych wymagań, a nie z samego kodowania. Choć technologia od 1989 roku bardzo się rozwinęła, problem wciąż występuje w branży, co potwierdza między innymi Donald Firesmith z Software Engineering Institute. Prototypowanie oprogramowania może więc realnie oszczędzić Ci czasu na późniejszych etapach.
Jakie są inne ważne korzyści z prototypowania oprogramowania?
- Obniżenie kosztów wytwarzania dzięki wczesnej ocenie pomysłów i skupieniu się tylko na funkcjach, które okazują się istotne.
- Wyższa satysfakcja użytkowników — możliwość uwzględnienia ich opinii na wczesnych etapach prac dzięki testom z potencjalnymi klientami.
- Szansa na naprawienie problemów na wczesnych etapach prac i możliwość szybszego wprowadzania nowych funkcji po premierze.
- Szansa na lepsze zrozumienie produktu i poprawne zaplanowanie budżetu oraz terminów.
- Okazja do burzy mózgów i oceny, które funkcje powinny znaleźć się w startowym MVP (minimum viable product), a które można dodać później.
Prototypowanie oprogramowania jest szczególnie przydatne dla młodych startupów szukających finansowania. Interaktywny prototyp może posłużyć jako proof of concept przy prezentacji projektu potencjalnym aniołom biznesu.
Podobne podejście sprawdza się przy planowaniu nowego produktu w większej firmie. Prototyp można pokazać zarządowi, dyrektorowi marketingu czy innym decydentom, żeby lepiej zobrazować, jak nowy produkt przyda się biznesowi.
Projektanci w prototypowaniu oprogramowania
Zespół świadczący usługi prototypowania oprogramowania najczęściej składa się z projektantów i programistów. Zacznijmy od roli tych pierwszych. Jak pomagają osiągnąć świetne rezultaty?
Ich praca kręci się głównie wokół zbudowania idealnej ścieżki użytkownika dla Twoich klientów. W procesie prototypowania projektanci nie skupiają się na ostatecznym wyglądzie produktu, lecz dopracowują UX (doświadczenie użytkownika) i UI (interfejs użytkownika). Celem jest maksymalna przyjazność produktu i poprowadzenie klientów dokładnie tam, gdzie chcesz. Według badania Forrester Reacher dobrze zaprojektowany interfejs może poprawić współczynnik konwersji strony nawet o 200%, a poprawa UX potrafi podnieść konwersję nawet o 400%.
Praca nad prototypowaniem UX obejmuje między innymi:
- Przygotowanie idealnej mapy oprogramowania i zbudowanie powiązań między jego elementami (np. między podstronami serwisu albo zakładkami aplikacji mobilnej).
- Wybór rozmieszczenia przycisków i innych elementów interaktywnych.
- Priorytetyzację treści (co pokazać użytkownikowi najpierw).
- Prowadzenie badań i testów z użytkownikami (np. automatyczne testy A/B, testy manualne, analiza map ciepła).
Najważniejsze umiejętności projektantów w prototypowaniu oprogramowania
Aby świadczyć usługi prototypowania na najwyższym poziomie, każdy projektant w zespole powinien znać się na…
- Mapy serwisu/aplikacji
Pozwalają budować i przeglądać powiązania między różnymi elementami produktu. Popularne narzędzia do tworzenia takich map to FlowMap, VisualSitemaps i Gloomaps.
- Wireframe'y
Zgrubne prototypy, najczęściej złożone wyłącznie z czarno-białych kształtów imitujących właściwą treść. Powstają, by ocenić, gdzie umieścić poszczególne treści i elementy interaktywne (jak przyciski). Do najpopularniejszych narzędzi do wireframe'ów należą Balsamiq, MockFlow, Axure i Wireframe.cc.
- Makiety
Nieinteraktywne prototypy pokazujące planowany wygląd i charakter produktu. Wyspecjalizowane narzędzia do makiet to m.in. Moqups oraz wspomniane wcześniej Balsamic i MockFlow.
- Prototypy high-fidelity
Interaktywne prototypy, zwykle przypominające produkt końcowy zarówno wyglądem, jak i UX. Często powstają we współpracy z programistami, żeby wprowadzić wszystkie potrzebne funkcjonalności, które mają zostać sprawdzone na prototypie. Narzędzia używane do ich tworzenia to m.in. Proto.io, Fluid UI, Invision i Marvel App.
- Testy z użytkownikami
Obejmują analitykę danych i samodzielne pozyskiwanie danych metodami takimi jak testy A/B czy analiza map ciepła (np. w narzędziu HotJar).
- Dodatkowe narzędzia projektowe
Poza wyspecjalizowanymi narzędziami do konkretnych typów prototypów projektanci korzystają w procesie prototypowania także z innych przydatnych programów. Warto wymienić zwłaszcza pakiet Adobe (w tym nastawione na UX Adobe XD) oraz Figmę — narzędzie wspierające współpracę projektantów.
Programiści w prototypowaniu oprogramowania
Podczas gdy projektanci dopracowują UX, programiści wprowadzają najważniejsze funkcje oprogramowania, które mają zostać sprawdzone na prototypie. Często muszą też pilnować, by projekt graficzny został poprawnie wdrożony, i mogą prosić projektantów o konkretne poprawki. Jako eksperci od kodu muszą znać się na…
- Odpowiednie języki programowania i frameworki
Wybór języka programowania zależy od tego, jaki produkt budujesz. Na przykład prototypowanie projektu webowego wymaga głównie programistów front-end z doświadczeniem w JavaScripcie, HTML-u i CSS-ie. Z kolei projekty mobilne mogą korzystać z technologii natywnych (np. Swift na iOS, Kotlin na Androida) albo cross-platform (React Native, Flutter).
Możesz też chcieć stworzyć kilka prototypów w różnych technologiach, żeby ocenić, która daje najlepszą wydajność. W takim wypadku najprawdopodobniej będziesz potrzebować kilku programistów wyspecjalizowanych w różnych językach.
- Testowanie oprogramowania
W odróżnieniu od testów z użytkownikami prowadzonych przez projektantów, testowanie prototypu przez programistów skupia się na wyszukiwaniu potencjalnych problemów oraz obszarów, w których można poprawić wydajność.
- Tworzenie dokumentacji
Przygotowanie dokumentacji bardzo się przydaje po zakończeniu prototypowania i rozpoczęciu prac nad produktem końcowym — daje łatwy dostęp do metod, których programiści użyli, by osiągnąć konkretne efekty.
- Git
System kontroli wersji pozwalający śledzić zmiany w kodzie źródłowym oprogramowania. Podobnie jak dokumentacja, przydaje się zwłaszcza na późniejszych etapach rozwoju produktu.
Jak zatrudnić ekspertów od prototypowania dopasowanych do Twojego projektu?
Same umiejętności to jednak za mało, by dopasowanie było idealne. Żeby mieć pewność, że zespół od prototypowania dostarczy wyniki szybko i naprawdę na najwyższym poziomie, oceń też, jak pasuje do Twojej firmy i do konkretnego projektu. Co dokładnie brać pod uwagę?
- Dopasowanie technologiczne
Szukaj osób z doświadczeniem właśnie w technologii, której planujesz użyć w swoim produkcie. Jeśli na przykład wiesz, że chcesz zbudować oprogramowanie w Javie, szukaj doświadczonych programistów Javy, a nie tych pracujących głównie z C++. Zatrudniaj ludzi naprawdę oddanych technologii, której chcesz użyć.
- Dopasowanie branżowe
Dodatkowo warto sprawdzić, czy kandydaci mają wcześniejsze doświadczenie w pracy z firmą z Twojej branży. Takie doświadczenie oznacza, że już trochę rozumieją Twoich odbiorców i mogli w przeszłości pracować nad funkcjami, które chcesz mieć w swoim produkcie.
- Dopasowanie do kultury firmy
To akurat wpływa na to, jak dobrze Twój zespół od prototypowania będzie współpracować, by dostarczyć najlepsze rezultaty. Po pierwsze, zastanów się nad wartościami swojej firmy: czy atmosfera w biurze przypomina bardziej startup, czy korporację, oraz jaki styl zarządzania preferujecie. Po drugie, szukaj ekspertów od prototypowania, którzy te wartości dzielą i doceniają - wtedy stworzą idealnie zgrany zespół.
Co po prototypowaniu oprogramowania?
Co przychodzi po zakończeniu prototypowania? Budowa produktu końcowego. A do tego trzeba więcej niż programistów i projektantów — na pewno przydadzą się także Product Owner, kierownik projektów IT, Scrum Master czy Agile Coach. Jak szybko zatrudnić wszystkie te osoby?
Ideamotive może pomóc. Prowadzimy wiodącą sieć najlepszych specjalistów IT szukających nowych możliwości zawodowych. Niezależnie od tego, czy potrzebujesz ekspertów od prototypowania, czy zespołu specjalistów do zbudowania finalnej wersji produktu, dostarczymy Ci ludzi idealnie dopasowanych do Twojego biznesu i konkretnych potrzeb.
