Jak stworzyć długoterminowy roadmap produktu: priorytetyzacja, tworzenie i sprzedaż

Posiadanie roadmapy produktu jest bardzo ważne w zarządzaniu jego rozwojem. Żeby jednak ułożyć ją poprawnie, trzeba podejść do sprawy systematycznie. Bardzo ważne, by nie mylić roadmapy z wizją, choć wizja jest potrzebna, by roadmapę dobrze zbudować.

Czym jest długoterminowa roadmapa produktu?

W istocie roadmapa to narzędzie wizualizacji strategii rozwoju firmy, etapów uruchamiania projektu i promocji produktu. To dokument albo plik graficzny opisujący główne kroki niezbędne do osiągnięcia celu.

Za stworzenie i wdrożenie produktu odpowiada szef lub product manager, który dba o współpracę członków zespołu i pilnuje dotrzymywania pośrednich terminów.

Po co nam roadmapa?

Roadmapa służy do koordynowania pracy między działami, pokazywania inwestorom etapów i terminów realizacji zadań oraz pomagania członkom zespołu w lepszym zrozumieniu drogi do celu. Korzystają z niej także liderzy zespołów i CEO, działy sprzedaży oraz obsługi klienta.

Roadmapę produktu tworzy się przed startem projektu, by zwizualizować konkurencyjną strategię rozwoju, a także po starcie, jeśli w pracach zaszły zasadnicze zmiany. Product managerowie IT tworzą roadmapy na kwartał, pół roku, a nawet rok. Zawierają one takie informacje jak cele i zadania, etapy prac oraz ich priorytety, a także główne terminy.

W przeciwieństwie do planu marketingowego roadmapa pokazuje długoterminowe strategie i cele, a nie szczegółowy opis procesu pracy z wymaganiami wobec pracowników i terminami każdego zadania. Roadmapa to „żywy dokument”, który się zmienia, więc trzeba wyznaczyć osobę odpowiedzialną za jej aktualizowanie.

Ponieważ roadmapa służy koordynacji pracy między wszystkimi uczestnikami procesu biznesowego, ważne, by była zrozumiała i dostępna. Dlatego najczęściej tworzy się ją w formie tabeli, dzięki czemu łatwo przejrzeć informacje niezależnie od liczby etapów i złożoności projektu. 

Kluczowe elementy roadmapy produktu

Mierzalne cele

Cel roadmapy formułuje się na różne sposoby:

• opracowanie koncepcji, strategii (dokumentów strategicznych), scenariusza, planu, wizualizacji planu zarządzania produktem, programu i portfela projektów;
• cele, wskaźniki, oczekiwane wyniki (benchmarki);
• długoterminowe cele przedmiotu planowania dla każdego z wydań;
• wskazanie czynników krytycznych (etapów) i kluczowych punktów przyłożenia wysiłku, optymalizacja decyzji;
• tworzenie wizji przyszłości i opracowywanie prognoz;
• cel jako przejście przedmiotu planowania ze stanu początkowego do zadanego.

Cel można przedstawić jako zestaw celów cząstkowych, w ograniczonej liczbie.

Inicjatywy (tematy wysokiego poziomu)

Ten element opisuje zależność wyniku od działania. Roadmapa produktu pokazuje, jak konkretne wydania i funkcje mają się do Twojej strategii.

Wydania

Wydania służą wprowadzaniu nowej funkcjonalności produktu. Ten element zawiera od razu wiele funkcji.

Epiki (kategorie)

Epiki to duże porcje pracy (na przykład kategorie), które zwykle rozciągają się na kilka etapów. Są mniejsze niż wydania - innymi słowy, stopniowo dokładają mniejsze funkcje.

Funkcje

Funkcja to konkretny fragment nowej lub ulepszonej funkcjonalności, który daje wartość użytkownikom. Lista funkcji może zawierać:

• możliwości, 
• komponenty, 
• wygląd, 
• wydajność.

Oś czasu

Oś czasu to plan pracy z konkretnym tempem i czasami realizacji. Może obejmować dni, kwartały albo lata. Kierownicy projektów webowych ustalają oś czasu w zależności od nakładu pracy związanego z danym wydaniem.

Długoterminowa roadmapa produktu krok po kroku

Roadmapa jasno pokazuje strategię rozwoju projektu, produktu lub firmy. To narzędzie niezbędne dla product managera i software project managera , ale zdradliwe: użyte źle, potrafi zdezorientować zespół oraz zmarnować czas i pieniądze.

Żeby uniknąć takich kłopotów, przygotowaliśmy uniwersalną instrukcję, która na pewno Ci pomoże.

Krok 1: określ wizję produktu

Oto kluczowe pytania, które musisz zadać sobie i zespołowi, zaczynając rozwój lub aktualizację produktu:

• Po co Ci ten produkt i jaki problem rozwiązuje?
• Kto jest jego grupą docelową?
• Z jakimi produktami będzie konkurować?
• Dlaczego praca nad tym produktem jest teraz priorytetem?

Jeśli nie potrafisz odpowiedzieć na te pytania (najlepiej z danymi na poparcie), nie masz powodu, by wydawać zasoby firmy na ten produkt.

Firma radzi poważnie podejść do przygotowania odpowiedzi: przeanalizuj opinie klientów i poproś o dane dział sprzedaży. W razie potrzeby przeprowadź badanie rynku.

Zadziwiające, jak wielu product managerów - nawet doświadczonych i utalentowanych - pomija ten pierwszy krok, śpiesząc się z roadmapą przed spotkaniem z interesariuszami. Ale uwierz nam: jeśli nie jesteś gotów udowodnić, że Twój produkt jest potrzebny, to spotkanie nie skończy się dla Ciebie dobrze.

Krok 2: przemyśl główne etapy prac

Załóżmy, że chcesz zbudować aplikację dla internetowego serwisu crowdfundingu nieruchomości w React Native. Zadania mogłyby wtedy brzmieć tak:

1. przypisz powiązane zadania swoim programistom React Native,
2. umożliwienie inwestorom rejestracji na platformie i zarządzania portfelem inwestycyjnym,
3. umożliwienie product leadom uruchamiania kampanii fundraisingowych i kontrolowania procesu finansowania.

Każde zadanie można podzielić na kilka elementów, ale nie warto rozpisywać szczegółowych instrukcji ich realizacji. Pamiętaj, że roadmapa to nie backlog. Ma odpowiadać na pytanie „Po co rozwijamy produkt?”, a nie „Jak go rozwijamy?”.

W różnych narzędziach do roadmap zadania nazywają się inaczej. W tych związanych z podejściem zwinnym duże zadania zwykle nazywa się epikami, a mniejsze historyjkami. Zasady pracy są jednak wszędzie podobne: trzeba ustalić priorytety zadań i rozłożyć je na osi czasu.

Nie przywiązuj się do dokładnych dat - najważniejsze, by wiedzieć, nad którymi zadaniami trzeba zacząć pracować od razu, a które mogą poczekać. Nie bój się pomyłki: jeśli priorytety się zmienią, można je zamienić miejscami.

Krok 3: ustal elastyczne ramy czasowe

Roadmapa to nie miejsce na sztywne terminy.

“Wyznaczając konkretne daty wydań, bierzesz swój zespół w zakładnicy zobowiązań, których najpewniej nie zdoła dotrzymać,”

mówi Clever PM, product manager i bloger Cliff Gilley.

Im ambitniejsze cele, tym szersze powinny być ramy czasowe. Na przykład we wrześniu 2020 roku IBM opublikował roadmapę budowy komputera o mocy ponad tysiąca kubitów do 2023 roku. Według prognoz ma on wykonywać najbardziej złożone operacje obliczeniowe, niedostępne dla żadnej z istniejących maszyn.

Na osi czasu firma zaznaczyła produkty pośrednie: komputer o mocy ponad 100 kubitów w 2021 roku i ponad 400 kubitów w 2022.

Warto zauważyć, że w roadmapie pojawia się też cel bardziej globalny - system kwantowy o mocy ponad miliona kubitów. Rok jego powstania nie jest jednak podany nawet w przybliżeniu: według IBM na takie prognozy jest za wcześnie.

Krok 4: dostosuj roadmapę do różnych odbiorców

Każda grupa interesariuszy ma inne oczekiwania wobec roadmapy, więc pokazywanie wszystkim tej samej wersji to zły pomysł.

• Dla liderów firmy liczy się to, jak roadmapa produktu pomoże zwiększyć udział w rynku i przychody.
• Dla działu sprzedaży i marketerów liczą się mocne strony produktu, które pomogą go wypromować na rynku.
• Dla zespołu produktowegonajważniejsze są technologia, organizacja pracy i przybliżone terminy.
• Szczególnym przypadkiem jest „zewnętrzna” roadmapa dla klientów, którą można opublikować na stronie firmy. Powinna być jak najbardziej przejrzysta i zrozumiała.

Dobrym przykładem jest dziesięcioletnia roadmapa produktowa Facebooka opublikowana w 2016 roku.

Nie trzeba robić kilku osobnych roadmap. W wyspecjalizowanych narzędzi do zarządzania projektami IT (ProductPlan, Roadmunk, Aha, Prodpad i Roadmap Planner), po prostu ustawisz różne poziomy szczegółowości dla każdej grupy odbiorców. 

Krok 5: koryguj mapę

Roadmapa nie jest sztywnym planem działania, który trzeba zrealizować za wszelką cenę. To raczej „żywy” dokument, który należy dostosowywać do warunków.

Na przykład na początku pandemii COVID-19 Facebook musiał rzucić wszystkie siły na walkę z dezinformacją o koronawirusie. A potem na wsparcie połączeń w Messengerze i transmisji na Facebook Live, z których korzystanie podwoiło się w czasie kwarantanny.

“To był wyjątkowy moment, w którym musieliśmy poważnie zmienić roadmapę z dnia na dzień,” mówi szef aplikacji Facebooka Fidji Simo.

Pomijając siłę wyższą, zdania na temat tego, jak często korygować roadmapę, są podzielone.

Zwolennicy podejścia zwinnego uważają, że można to robić choćby raz w tygodniu, stale analizując sytuację na rynku i oczekiwania klientów. Zwolennicy sztywniejszego planowania są z kolei przekonani, że zbyt częste zmiany strategii dezorientują zespół, więc optymalnie jest korygować mapę raz na kwartał.

“Tak czy inaczej, dobrze, gdy prawo do edycji mapy ma tylko jedna osoba. To pomaga uniknąć niepotrzebnego zamieszania,” mówi Todd Olson, CEO firmy software'owej Pendo.

Krok 6: weź udział w warsztatach

Dobrym pomysłem jest też udział w specjalistycznych warsztatach. Takich spotkań jest coraz więcej. Występują na nich praktycy i teoretycy, eksperci i innowatorzy, doświadczeni konsultanci od finansowania i doświadczeni kierownicy projektów występują na nich. 

Oto, co zyska na tym Twoja strategia produktowa:

Naucz się czegoś nowego

Nieważne, jakim jesteś superprofesjonalistą - zawsze znajdzie się coś, o czym nie wiedziałeś albo wiedziałeś, ale stosowałeś niepoprawnie, albo poprawnie, lecz mało skutecznie. Doskonalenie nie ma granic, a nowa wiedza jeszcze nikomu nie zaszkodziła. 

Właściwie dlaczego nie dowiedzieć się czegoś nowego o najczęstszych pułapkach zarządzania projektami IT, o tym, jak korzystać z AI w zarządzaniu projektami, czy zarządzania projektami w oparciu o dane ?

Nawet jeśli z dwudniowych warsztatów wyniesiesz tylko jedną ważną myśl, to już świetnie. Kiedyś ta wiedza z pewnością się przyda.

Zdobądź dobre wsparcie

Istnieją marketplace'y talentów technicznych, które pomagają product managerom na całym świecie, dostarczając im najlepszych programistów. Prowadzą też warsztaty pomagające PM-om tworzyć roadmapy. Dostajesz więc wyceny, zatrudniając kandydatów dopasowanych do Twojego produktu i branży.

Na przykład możesz tu poznać doświadczonych PM-ów, wyjadaczy programistów Ruby on Rails, i zweryfikowanych sprawdzonych inżynierów React. Pozwoli Ci to znacząco poszerzyć krąg wartościowych znajomości. Udział w takich spotkaniach to ważna część networkingu.

Dobrze dobrane warsztaty pomogą Ci oszacować koszty oraz to, ilu programistów i jakich innych zasobów potrzebujesz.

Krok 7: uzgodnienia

Zanim pokażesz efekt interesariuszom, warto omówić go z wykonawcami. Musisz mieć pewność, że zasobów wystarczy do osiągnięcia celu.

Teoria jest dobra, ale konkretny przykład jeszcze lepszy! Poniżej znajdziesz link do szablonu roadmapy produktu krok po kroku do pobrania oraz checklistę!

Co składa się na skuteczną roadmapę?

Skuteczna roadmapa opiera się na kontekście biznesowym:

Wizja i strategia

Wizja opisuje koncepcję punktu docelowego, do którego zmierza firma. Strategia to plan: jak i przy pomocy czego firma do tego punktu dotrze.

Cele biznesowe wraz z priorytetami

Zespoły skupiają się nie na funkcjach, projektach, pomysłach czy inicjatywach, lecz na konkretnych wynikach biznesowych.

• Przykład 1: poszerz segmenty użytkowników produktu o 12% albo zmniejsz odpływ nowych użytkowników o 4%.
• Przykład 2: zwiększ konwersję na korzystanie z funkcji nawet o 30%, skróć czas obsługi zgłoszenia użytkownika do 3 sekund.
• Przykład 3: skróć czas aktywacji nowych użytkowników do 1 dnia.

Ważne, by zrozumieć, że to zarząd odpowiada za dostarczenie zespołom celów biznesowych. 

Profesjonalni menedżerowie planują kwartalnie, mają roczne priorytety i strategię na trzy lata. Nie wszędzie tak jest. Jeśli nie dostajesz od biznesu konkretnych celów, będziesz musiał przekonać go, że powinien Ci je wyznaczyć.

Najlepiej, gdy zespoły dostają cele biznesowe, ale same decydują, jak je osiągnąć. Wtedy są znacznie bardziej zmotywowane. Korzysta na tym też biznes, bo zespół nie będzie mógł już wypuścić jakiejś funkcji i powiedzieć:

“Kazano nam zrobić taką funkcję, więc ją zrobiliśmy. A za wynik biznesowy nie odpowiadamy.”

Jak z roadmap produktu korzystają inne zespoły?

Roadmapa produktu wnosi wartość każdemu zespołowi. Oto, jak każdy z nich traktuje ten dokument:

• Zespół deweloperski. Ci pracownicy widzą odzwierciedlenie perspektyw poprawy bazy materialnej i technicznej. Liczą się dla nich informacje o obecnym stanie rzeczy i planowanych zmianach.
• Marketing. Roadmapa pokazuje, do czego i w jaki sposób dąży zespół promocji.
• Dział HR. Za pomocą takiej mapy menedżer HR pokazuje zarządowi zapotrzebowanie na nowych ludzi w najbliższym czasie.
• Klienci. Dokument pokazuje dostępne usługi i produkty, perspektywy rozwoju oraz korzyści z dalszej współpracy.
• Handlowcy. Daje handlowcom jasny obraz ​​tego, czego się od nich oczekuje w terminach wynikających z bieżącej strategii.
• C-level. Schemat pokazuje zadania przypisane wszystkim działom firmy. Dzięki niemu mogą oszacować koszt wytworzenia.

Roadmapy produktu nie należy mylić z backlogiem, systemem zarządzania czy listą działań. Roadmapa nie jest szczegółową specyfikacją. To raczej przypomnienie dla grupy docelowej. Przede wszystkim ustala priorytety i pokazuje cele, które firma zamierza osiągnąć w wyznaczonym czasie.

Kluczowe wnioski

• Roadmapa pokazuje cele główne i pośrednie, terminy ich realizacji, spodziewany efekt ekonomiczny i inne podstawowe wskaźniki.
• Poziomy szczegółowości bywają różne. Sposób prezentacji materiału zależy w dużej mierze od odbiorcy: konsumenta, inwestora, klienta czy zespołu wykonawczego.
• Zmiany w mapie można wprowadzać, jeśli wymaga tego sytuacja.
• Do projektowania nadają się zarówno ogólnodostępne programy, jak i płatne serwisy online.

Ten dokument bywa mylący zarówno dla tych, którzy chcą stworzyć roadmapę produktu, jak i dla jej odbiorców. Nie przesadzaj przy jej opracowywaniu i nie traktuj jej wyłącznie jako sztywnego planu działania. 

Mapa ma przede wszystkim ułatwiać zrozumienie i zapewniać spójność w zespole. Powinna przekazywać wspólną wizję i wartości ​​lidera lub pracowników. 

Czujesz, że dziś to zadanie Cię przerasta? Poszukaj wyspecjalizowanych firm, które pomogą stworzyć roadmapę podczas warsztatów. Kolejny powód do współpracy z takimi firmami jest taki, że znajdziesz u nich wszystkie inne zasoby potrzebne Twojemu produktowi.

Takie marketplace'y talentów technologicznych to rozwiązanie wszystko w jednym!