Kim jest CTO? Rola i obowiązki dyrektora technicznego

Technologia napędza dzisiejszy biznes. CTO jest jednak jednym z najbardziej niejasnych stanowisk wśród kadry zarządzającej, dlatego warto określić jego rolę i obowiązki.

Doświadczony CTO bywa w swojej organizacji wyrocznią w sprawach technologii. Wnosi do firmy postępowe pomysły i znajduje zaawansowane rozwiązania techniczne.

Żeby zatrudnić właściwą osobę, rekruterzy muszą dobrze rozumieć, kim jest CTO oraz jaka jest rola i jakie są obowiązki tego menedżera.

Kim jest Chief Technology Officer?

Sam tytuł chief technology officer sugeruje, że osoba na tym stanowisku odpowiada w organizacji za technologię. Ta definicja roli CTO jest jednak zbyt ogólna i niewiele mówi o obowiązkach typowego CTO. 

Co więcej, pamiętaj, że nie istnieje jeden standard tego, kim jest CTO i czym ta osoba powinna się właściwie zajmować. Większość organizacji trzyma się określenia CTO, ale niektóre firmy używają na to stanowisko innych nazw (na przykład Head of Development / Technical Lead itd.).

Opis roli CTO jest nieostry, bo ten tytuł oznacza w różnych firmach różne rzeczy. To, czego jedna firma oczekuje od swojego CTO, może być zupełnie inne niż oczekiwania innej organizacji. Tak samo jest ze stanowiskiem menedżera czy wiceprezesa ds. inżynierii. 

Żeby uniknąć nieporozumień, trzymajmy się jego ogólnej odpowiedzialności - budowania mostu między zespołami biznesowymi a technicznymi (czyli między wymaganiami biznesowymi a ich techniczną realizacją).

Moja odpowiedź na tytułowe pytanie brzmi - jak przy wielu rzeczach w IT - „to zależy”. Budując firmę wokół konkretnego produktu IT, potrzebujesz ludzi od biznesu, którzy wyobrażą sobie aplikację, projektantów, którzy sprawią, że będzie dobrze wyglądać, i zespołu deweloperskiego, który napisze kod. Programiści (z pomocą PM-a) powinni umieć wziąć wymaganie biznesowe i zamienić je w działającą aplikację; na tym etapie, choć każdy dobrze zajmuje się swoim kawałkiem pracy, prędzej czy później potrzebujesz kogoś, kto patrzy na „szerszy obraz”. A to obejmuje wiele rzeczy skupionych na usuwaniu przeszkód z drogi zarówno zespołowi deweloperskiemu, jak i biznesowi. CTO będzie wiedział, kogo zapytać o dany fragment kodu lub funkcjonalność, jakie zewnętrzne zależności są używane w projekcie i czy w ogóle powinny być, gdzie hostować aplikację, żeby stosunek wydajności do budżetu był optymalny, albo jak ustawić monitoring, żeby zespół deweloperski jako pierwszy dowiadywał się o problemach z działającą aplikacją. CTO pomoże też biznesowi w rozmowach z zewnętrznymi partnerami technologicznymi i weźmie na siebie udział w planowaniu pracy, żeby funkcje były wdrażane w najbardziej efektywny sposób.

Dawid Karczewski, CTO Ideamotive 

Obowiązki

Zwykle odpowiedź na pytanie, kim jest CTO i czym się zajmuje, zależy od samej firmy, w tym od obsadzonych stanowisk i wymagań branży. Przygotowaliśmy listę, którą możesz dowolnie dopasować, opisując stanowisko CTO:

• Formułuje wizję tego, jak technologia będzie wykorzystywana w firmie
• Wyznacza cele firmy i ramy czasowe prac badawczo-rozwojowych
• Rozwija techniczne aspekty strategii firmy zgodnie z jej celami biznesowymi
• Dba o to, by zasoby technologiczne odpowiadały krótko- i długoterminowym potrzebom firmy
• Zna wszystkie metody technologiczne zgodne ze standardami i wymogami regulacyjnymi
• Wskazuje i wdraża innowacyjne technologie dające przewagę konkurencyjną
• Zarządza dużymi zespołami, dużymi zbiorami danych i cyklem życia produktu
• Pomaga działom korzystać z technologii i jest mentorem dla członków zespołu
• Monitoruje infrastrukturę systemową, by zapewnić jej sprawność i wydajność
• Tworzy procesy zapewnienia jakości i ochrony danych
• Monitoruje KPI i budżety IT, by oceniać efekty technologii
• Wykorzystuje informacje zwrotne od interesariuszy, by rekomendować potrzebne usprawnienia i korekty
• Komunikuje strategię technologiczną partnerom i inwestorom
• Skupia się na kliencie i scentralizowanym dostarczaniu projektów IT na rynek
• Podejmuje decyzje wykonawcze w imieniu firmy w zakresie wymagań technologicznych

Jakie są podstawowe kompetencje CTO?

Nie każdy CTO ma te same umiejętności. Czasem brak doświadczenia w tej roli jest nie do uniknięcia. Zebraliśmy najważniejsze kompetencje, na które warto zwrócić uwagę u CTO:

Cechy przywódcze

• Inteligencja emocjonalna
• Umiejętność budowania relacji z ludźmi
• Rozwinięte umiejętności komunikacyjne
• Nastawienie na wynik
• Myślenie strategiczne
• Rozwinięte umiejętności rozwiązywania problemów

Zarządzanie ludźmi

• Rekrutacja: umiejętność przyciągania, oceniania i zatrudniania najlepszych talentów (kimkolwiek by byli - programistami Ruby on Rails, programistami React, czy projektantami UX/UI)
• Retencja: umiejętność rywalizowania o najlepszych inżynierów i zatrzymania ich przed odejściem do konkurencji
• Umiejętność zbudowania outsourcowanego działu ITi ułożenia współpracy między zespołem wewnętrznym a offshore'owym 

Przywództwo techniczne

• Solidne zaplecze inżynierskie, umiejętności praktyczne i wykształcenie techniczne
• Prowadzi zespół, inspiruje ludzi
• CTO rozumieją obszar merytoryczny i głęboko zanurzają się w technologię rozwijanego produktu
• Potrafią zbudować autorytet w krytycznie nastawionym, eksperckim zespole deweloperskim
• Wiedzą, jak skutecznie ograniczać dług technologiczny

Główne typy CTO

Z reguły typy CTO wyróżnia się według ich głównych działań w organizacji. Dyrektor techniczny może skupiać się na:

Przywództwie technicznym

Kim jest CTO - lider techniczny? Ci dyrektorzy techniczni to sprawni programiści (mogą być inżynierami React Native, programistami Flutter, czy deweloperami JavaScript) z szerokim doświadczeniem w:

• programowaniu, 
• projektowaniu architektury oprogramowania, 
• konfigurowaniu infrastruktury chmurowej, 
• i wielu innych obszarach. 

Dużo piszą kod i recenzują kod pisany przez innych programistów w zespole.

Prowadzeniu operacyjnym

W tym przypadku CTO jest przede wszystkim menedżerem operacyjnym odpowiedzialnym za prowadzenie zespołu inżynierskiego. Jak zwykle wciąż jest programistą klasy A z głęboką wiedzą o programowaniu, ale zadania czysto deweloperskie zeszły na dalszy plan. Zamiast kodować, tacy CTO kształtują strategię technologiczną i zarządzają programistami w swoich organizacjach.

Dowodzeniu infrastrukturą

W wielu firmach CTO odpowiada za zarządzanie infrastrukturą IT w organizacji. Rola obejmuje wtedy:

1. nadzór nad danymi, bezpieczeństwem, usługami i siecią w firmie
2. wdrażanie technicznej strategii biznesowej i zarządzanie całą technologiczną mapą drogową firmy

Uznane firmy często szukają dyrektora technicznego o takim profilu, startupy - bardzo rzadko.

CIO vs CTO: główne różnice

Wiemy już, kim jest CTO. Czym jednak to stanowisko różni się od CIO?

CIO (Chief Information Officer) to menedżer najwyższego szczebla odpowiedzialny za technologie informatyczne (IT), zwłaszcza w firmach IT lub firmach, których działalność opiera się głównie na infrastrukturze IT.

Rolą CIO w firmie jest opracowanie strategii informacyjnej dla zarządzania biznesem w oparciu o zaawansowane technologie cyfrowe oraz zapewnienie jej komponentów IT. CIO nadzoruje też pracowników działu IT i utrzymuje relacje robocze z innymi działami firmy (biurem projektów, działem business intelligence, działem bezpieczeństwa informacji) oraz z zarządem. 

CIO zajmuje się następującymi zadaniami:

• planuje finansowanie i kontroluje wydatki w pozycjach swojej jednostki
• prowadzi ewidencję materiałów i sprzętu
• nadzoruje przygotowanie zautomatyzowanych stanowisk pracy
• współpracuje z partnerami w sprawach zawierania umów, dostaw sprzętu komputerowego, oprogramowania, podzespołów, materiałów eksploatacyjnych i różnych usług
• przyjmuje maszyny, sprzęt i materiały oraz kontroluje ich ilość, jakość i wykorzystanie
• kontroluje obieg dokumentów, sporządza dokumentację techniczną i przygotowuje raporty działu IT
• zajmuje się wsparciem opracowanych i wdrożonych programów oraz tworzeniem instrukcji pracy do nich
• nadzoruje terminowe usuwanie usterek sprzętu i oprogramowania

CIO zbiera informacje o wyborze technologii, partnerów i sprzętu oraz przekazuje je CEO wraz z uzasadnieniem decyzji dotyczących korzyści i kosztów poszczególnych opcji (na przykład outsourcingu zamiast korzystania z własnych programistów Java i programistów .NET).

W przeciwieństwie do CIO, którzy skupiają się na organizacji wewnętrznej infrastruktury IT, CTO koncentrują się na bazie klientów poza firmą oraz na rozwoju biznesu. 

Uwaga: zarówno CTO, jak i CIO są kluczowymi elementami tego mechanizmu.

Czego trzeba, by zostać świetnym CTO?

• Wiedza techniczna. W obszarze technicznym kluczowe są wcześniejsze doświadczenie i dogłębna znajomość branży. Czasem dyrektor techniczny może uczyć się po drodze, ale w sprawach technicznych jest to trochę trudniejsze. CTO, który na bieżąco śledzi najnowsze trendy, to dobra inwestycja.
• Strategia. Skuteczny CTO zwykle potrafi sięgnąć po doświadczenie i przewidzieć drogę do sukcesu dzięki opracowaniu strategii cyfrowej.
• Zarządzanie produktem i technologią. W zaawansowanych technologiach technologia i produkt często idą w parze. CTO musi rozumieć cykl życia produktu oraz wiedzieć, jak tworzyć nowe produkty i utrzymywać istniejące.
• Techniczne wyczucie biznesowe. Dyrektor techniczny z wyczuciem biznesowym to zawsze atut przy zaspokajaniu potrzeb użytkowników końcowych. W wielu firmach rola CTO może obejmować wdrażanie CRM-a i ERP-a oraz wsparcie międzynarodowych zespołów w kwestiach technicznych.
• Umiejętności negocjacyjne i mentorskie. Żeby działy działały skutecznie, CTO musi znać mocne i słabe strony swoich pracowników oraz wiedzieć, jak wydobyć z nich to, co najlepsze. Umiejętność inspirowania ludzi i przekonywania ich, że Twoja wizja jest realna, przynosi wymierne korzyści. 
• Inżynieria. CTO musi mieć pewne doświadczenie techniczne. Czy CTO poświęca czas na tworzenie oprogramowania lub platform? W niektórych firmach aspekt techniczny odgrywa dużą rolę. Z czasem może ona maleć, a czasem programowanie w ogóle nie jest od CTO wymagane.
• Bezpieczeństwo i zgodność. Czy Twój dyrektor techniczny będzie musiał optymalizować dane organizacji i nimi zarządzać? W niektórych branżach bezpieczeństwo i zgodność mają zwykle znacznie wyższy priorytet. Zrozumienie ryzyka korporacyjnego i standardów bywa bolesne, ale to niezwykle cenna wiedza.

Podsumowanie

Jak już napisaliśmy, odpowiedzi na pytanie „kim jest CTO” nie da się zamknąć w kilku linijkach. Problem polega na tym, że dyrektor techniczny to stanowisko leżące gdzieś pomiędzy realizacją techniczną, zarządzaniem operacyjnym a reprezentowaniem firmy na poziomie zarządu. Najlepszy CTO ma doświadczenie w każdym z tych obszarów.

Rola dyrektora technicznego jest kluczowa dla sukcesu zarówno startupów technologicznych, jak i globalnie uznanych firm software'owych. CTO prowadzi wszystkie sprawy techniczne i nadzoruje powiązane procesy nastawione na rozwiązywanie problemów związanych z produktami programistycznymi firmy. To właśnie ta osoba sprawi, że Twoi programiści Node.js i programiści Python zbudują produkty najwyższej klasy.

Firmy IT potrzebują CTO, bo ta rola potrafi zapewnić spójność między strategią produktu lub usługi a stosem technologicznym firmy, dostarczanym przez doświadczony marketplace talentów technologicznych.